Hy Lạp là một đất nước đầy sức hút và quyến rũ, có nhiều nét đẹp về thiên nhiên, văn hóa, lịch sử và con người. Nơi đây cũng là nơi có nhiều đóng góp cho nền văn minh nhân loại, từ triết học, khoa học, nghệ thuật cho đến thể thao. Trong bài viết này, VNJ sẽ giới thiệu cho quý độc giả một số thông tin thú vị về đất nước Hy Lạp, bao gồm: Địa lý, ẩm thực, cuộc sống, thần thoại, con người, lịch sử, giáo dục, ngôn ngữ và thành phố.
Lịch sử Hy Lạp
Lịch sử Hy Lạp từ thời kỳ cổ đại đến nay trải qua 5 giai đoạn phát triển. Cụ thể:
- Thời kỳ tiền sử (bắt đầu từ khoảng năm 3000 TCN): Trong thời kỳ này, hai nền văn minh lớn là Minoan và Mycenae đã phát triển và đạt đến đỉnh cao của mình.
- Nền văn minh Minoan trên đảo Crete: Nổi tiếng với những cung điện tráng lệ, những bức tranh tường đẹp mắt và những hoạt động thương mại sầm uất.
- Nền văn minh Mycenae trên bán đảo Peloponnese: Được biết đến với những thành trì kiên cố, những vũ khí sắc bén và những cuộc chinh phục xa xôi.
- Hy Lạp cổ đại (Khoảng từ thế kỷ XIII cho đến năm 600 Công Nguyên): Trong thời kỳ này, Hy Lạp được chia thành nhiều thành bang độc lập, mỗi thành bang có chính thể, văn hóa và tôn giáo riêng. Những thành bang nổi bật nhất là Athens, Sparta, Thebes và Corinth.
- Hy Lạp thời Trung cổ (146 TCN đến khi bị Ottoman xâm lược vào năm 1453 Công Nguyên): Hy Lạp trải qua nhiều thay đổi chính trị, văn hóa và tôn giáo. Ban đầu, Hy Lạp được quản lý bởi các tỉnh của La Mã, sau đó là của Đế quốc La Mã phương Đông (hay còn gọi là Đế quốc Byzantine).
- Nước Hy Lạp hiện đại thành lập (được thành lập vào năm 1821): Sau nhiều năm đấu tranh, Hy Lạp đã được công nhận độc lập vào năm 1830, dưới sự bảo hộ của ba nước châu Âu kể trên. Tuy nhiên, lãnh thổ của Hy Lạp lúc đó chỉ bao gồm một phần nhỏ của lãnh thổ cổ đại và hiện đại của nó. Hy Lạp đã phải tiếp tục đấu tranh để mở rộng lãnh thổ của mình, đôi khi bằng cách liên minh với các quốc gia khác, đôi khi bằng cách đối đầu với chúng.
- Hy Lạp ngày nay (từ năm 1975 đến nay): Hy Lạp ngày nay là một nước phát triển, có nền kinh tế dựa trên dịch vụ, du lịch, nông nghiệp và công nghiệp nhẹ. Hy Lạp có một di sản văn hóa phong phú, bao gồm những đóng góp cho nền văn minh phương Tây, những di tích cổ xưa, những bảo tàng, những lễ hội, những âm nhạc và những món ăn truyền thống. Đất nước này cũng có một địa hình đa dạng, với những đỉnh núi cao, những thung lũng xanh, những hồ nước, những bờ biển và những đảo đẹp cũng như là một điểm đến du lịch hấp dẫn, thu hút hàng triệu khách du lịch mỗi năm.
Lịch sử Hy Lạp được chia thành nhiều giai đoạn
Địa lý Hy Lạp
Vị trí địa lý của Hy Lạp
Hy Lạp nằm ở phía Đông Nam Châu Âu, có đường biên giới trên đất liền dài 1935 km, giáp biển Địa Trung Hải về ba phía: Phía Đông là biển Aegean và Thổ Nhĩ Kỳ (931 km), phía Nam là biển Crete và phía Tây là biển Ionian. Về phía Bắc, Hy Lạp cũng giáp với Albania (282 km), Bắc Macedonia (228 km) và Bulgaria (494 km).
Lãnh thổ Hy Lạp bao gồm: Một bán đảo chính và khoảng 6.000 đảo nhỏ, trong đó chỉ có khoảng 227 đảo có người ở. Đảo lớn nhất của Hy Lạp là Crete có diện tích 8.336 km2 còn đảo nhỏ nhất của Hy Lạp là Gavdos có diện tích 29,121 km2.
Hy Lạp nằm ở phía Đông Nam Châu Âu
Địa hình của Hy Lạp chủ yếu là núi non, chiếm khoảng 80% diện tích lãnh thổ. Núi cao nhất của Hy Lạp là núi Olympus có độ cao 2.917 m. Đất nước Hy Lạp cũng có nhiều thung lũng, đồng bằng và đầm lầy. Sông dài nhất của Hy Lạp là sông Aliakmon có chiều dài 297 km. Hồ lớn nhất của Hy Lạp là hồ Trichodina có diện tích 98,6 km2.
Như vậy, vị trí địa lý của Hy Lạp không chỉ đa dạng từ núi non, sông hồ đến đảo lớn nhỏ, mà còn chiếm vị thế quan trọng tại ngã tư đường biển quốc tế giúp phản ánh rõ nét qua từng đường nét địa lý đặc sắc.
Khí hậu ở Hy Lạp
Khí hậu của Hy Lạp là khí hậu Địa Trung Hải, với mùa hè nóng và khô, mùa đông ấm áp và ẩm. Nhiệt độ trung bình năm ở Hy Lạp là khoảng 17°C, với nhiệt độ cao nhất vào tháng 7 là khoảng 28°C và nhiệt độ thấp nhất vào tháng 1 là khoảng 10°C.
Lượng mưa trung bình năm ở Hy Lạp là khoảng 600 mm, với lượng mưa cao nhất vào tháng 12 là khoảng 110 mm và lượng mưa thấp nhất vào tháng 7 là khoảng 6 mm. Khí hậu Hy Lạp cũng có nhiều gió mạnh, đặc biệt là gió Meltemi – Một loại gió bắc thổi từ biển Aegean vào mùa hè.
Khí hậu của Hy Lạp là khí hậu Địa Trung Hải
Ưu điểm của khí hậu Hy Lạp đối với người định cư từ châu Á là nhiệt độ ấm áp, dễ chịu quanh năm có thể giúp họ thích nghi dễ dàng hơn với điều kiện sống mới, nhất là đối với những người đến từ các vùng có khí hậu nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới như Việt Nam. Mùa hè khô ráo ít mưa cũng thuận lợi cho các hoạt động ngoại khóa và du lịch.
Tuy nhiên, mùa hè nóng và khô cũng có thể là thách thức đối với những người không quen với nhiệt độ cao, đặc biệt là trong những tháng cao điểm của mùa hè.
Chính trị Hy Lạp
Chính trị nội bộ
Hy Lạp với hệ thống chính trị của mình, hiện là một nền dân chủ đại diện kiểu quốc hội. Tại đây, Tổng thống Hy Lạp đóng vai trò là người đứng đầu nhà nước, trong khi Thủ tướng Hy Lạp, với vai trò người đứng đầu chính phủ, dẫn dắt quốc gia thông qua hệ thống đa đảng sôi động. Tổng thống hiện tại là Katerina Sakellaropoulou, được bầu bởi quốc hội vào tháng 1 năm 2020 và Thủ tướng hiện tại là Kyriakos Mitsotakis (nhậm chức vào ngày 8 tháng 7 năm 2019), người lãnh đạo đảng New Democracy ở phía trung hữu.
Quyền lập pháp được chia sẻ giữa Chính phủ và Quốc hội Hy Lạp, nơi 300 ghế được phân bổ thông qua hệ thống đại biểu tỷ lệ, đảm bảo sự đại diện rộng rãi cho các quan điểm đa dạng. Trong cuộc bầu cử quốc hội gần nhất, vào ngày 25 tháng 6 năm 2023, Đảng Dân chủ Mới dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Kyriakos Mitsotakis đã chiếm lĩnh sân khấu chính trị với 40,56% tổng số phiếu và giành 158 ghế, qua đó tạo nên một chính phủ độc đảng mạnh mẽ.
Đảng Syriza do cựu Thủ tướng Alexis Tsipras lãnh đạo, với 17,83% phiếu và 47 ghế, trở thành đảng đối lập chính. Bên cạnh đó, Quốc hội cũng chào đón sự góp mặt của các đảng khác như Đảng Cộng sản Hy Lạp (KKE), Spartans, Đường Lối Tự Do (EL), Chiến Thắng (NIKI) và Tiến Bộ (PE), phản ánh một không gian chính trị đa dạng và đa chiều.
Thủ tướng Mitsotakis đã không ngần ngại tuyên bố về những cải cách quan trọng sắp tới trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội và chính trị. Mục tiêu của ông là tái thiết niềm tin của cả người dân và đối tác quốc tế vào quốc gia Hy Lạp sau những năm tháng dài đầy khủng hoảng nợ. Những nỗ lực này không chỉ nhằm phục hồi kinh tế mà còn củng cố vị thế của Hy Lạp trên trường quốc tế, đồng thời đảm bảo sự ổn định và thịnh vượng lâu dài cho đất nước.
Với những diễn biến mới này, chính trị Hy Lạp đang mở ra một chương mới hứa hẹn nhiều thay đổi và phát triển.
Chính trị đối ngoại
Vào năm 1981, Hy Lạp chính thức gia nhập Liên Minh Châu Âu (EU), trở thành đồng minh của các quốc gia trong khối như: Đức, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha….
Ngoài ra, vào năm 1868, Hy Lạp và Hoa Kỳ cũng đã xác lập quan hệ ngoại giao chính thức. Hiện tại, Hoa Kỳ đang là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất vào Hy Lạp. Theo thống kê, kim ngạch song phương của cả hai nước đạt đến 4,5 tỉ USD hàng năm.
Mặc dù không có mối quan hệ lâu dài như Mỹ, nhưng Hy Lạp – Việt Nam vẫn duy trì tinh thần hợp tác tốt đẹp của cả hai nước. Vào năm 2018, Phó Thủ tướng Bình Minh đã có chuyến thăm Hy Lạp.
Vào tháng 12 cùng năm, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Hy Lạp – Terens Nikolaos Quick đã dẫn đầu đoàn doanh nghiệp sang Việt Nam tham dự Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam – Hy Lạp do VCCI tổ chức.
Với chuyến thăm hữu nghị này, hai nước đã tiến hành ký kết Hiệp định miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước Cộng hòa Hy Lạp vào ngày 2/1/2019. Đây là nền tảng để cả hai nước cùng nhau tăng cường số chuyến thăm chính thức cũng như khuyến khích trao đổi ngoại giao với nhau.
Kinh tế ở Hy Lạp
Kinh tế Hy Lạp là một nền kinh tế hỗn hợp, dựa trên các ngành như: Dịch vụ, công nghiệp, và nông nghiệp.
Theo đó, Dịch vụ là ngành kinh tế đóng góp lớn nhất vào GDP của cả nước (85% GDP) với các lĩnh vực như: Du lịch, hàng hải,… Sở hữu nhiều bãi biển đẹp và cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, mỗi năm du lịch Hy Lạp thu hút hơn 29.47 triệu khách đến tham quan. Đất nước này còn sở hữu đội tàu biển lớn nhất thế giới với 4,901 tàu, chiếm 19.42% tổng trọng tải toàn cầu
Công nghiệp là ngành kinh tế đóng góp GDP cao thứ 2 với 15,9% trên tổng GDP cả nước. Ngành công nghiệp ở Hy Lạp tập trung vào hai lĩnh vực chính là năng lượng tái tạo và dệt may. Nhờ vào khí hậu nắng ấm và nhiều gió mạnh, lĩnh vực năng lượng tái tạo ở Hy Lạp đã tạo ra đến 29% tổng sản lượng điện cho cả nước vào năm 2019. Bên cạnh đó, ngành dệt may có từ lâu đời cùng với kỹ năng thủ công đặc trưng đã cung cấp đến 23.7% sản lượng xuất khẩu của Hy Lạp mỗi năm.
Ngành nông nghiệp đóng góp 4,1% GDP cả nước với các nông sản chính như: Ô liu, rau, trái cây… Theo ước tính vào năm 2020, sản lượng xuất khẩu ô liu của Hy Lạp đứng thứ 2 trên thế giới với 2,1 triệu tấn. Đặc biệt, Hy Lạp cũng là một trong những nhà sản xuất rượu vang nổi tiếng nhất châu Âu, với hơn 300 giống nho địa phương và hơn 100 vùng sản xuất rượu vang được công nhận.
Mặc dù đạt được nhiều thành công việc bậc, tuy nhiên, kinh tế Hy Lạp phải đối mặt với nhiều khó khăn như: Khủng hoảng nợ công (Chiếm gần tới 193% vào năm 2022), thất nghiệp cao (15,8% vào năm 2022), suy giảm tăng trưởng và biến động chính trị. Vì vậy Hy Lạp đang thực hiện các biện pháp cải cách và cắt giảm chi tiêu để khôi phục sự ổn định và tăng cường cạnh tranh.
Nhân khẩu học Hy Lạp
Nhân khẩu học Hy Lạp là một lĩnh vực nghiên cứu rộng lớn, phản ánh không chỉ số lượng người dân mà còn cả sự phân bố, tuổi tác, giới tính và xu hướng di cư, làm nên bức tranh đa dạng về mặt văn hóa và xã hội. Để hiểu rõ hơn về nhân khẩu học của đất nước này, chúng ta cần xem xét các khía cạnh như: Dân số, thành phố, tôn giáo Hy Lạp,… nhé!
Dân số Hy Lạp
Theo số liệu năm 2023, dân số của Hy Lạp là 10,3 triệu người, đứng thứ 87 trên thế giới. Tuổi thọ trung bình của người Hy Lạp là 82,6 tuổi. Trong đó, tuổi thọ trung bình của nam giới là 80,3 tuổi và của nữ giới là 85,0 tuổi. Con số này cao hơn tuổi thọ trung bình của dân số thế giới (72 tuổi) vào năm 2023.
Người Hy Lạp có nguồn gốc từ các bộ tộc người Hy Lạp tiền sử, là người Minos và người Mycenae. Trong lịch sử, người Hy Lạp đã xây dựng nhiều nền văn minh rực rỡ, lan tỏa ảnh hưởng của mình ra khắp khu vực Địa Trung Hải.
Con người Hy Lạp có tính cách thân thiện, hiếu khách, lạc quan và yêu tự do. Họ có niềm tự hào về quê hương, gia đình, văn hóa và lịch sử của mình. Con người ở nơi đây cũng có tinh thần dân chủ, cống hiến và sáng tạo. Họ thích ăn uống, ca hát, nhảy múa và tham gia các lễ hội truyền thống.